{"id":19513,"date":"2025-01-26T18:56:31","date_gmt":"2025-01-26T18:56:31","guid":{"rendered":"https:\/\/um.skarzysko.pl\/?p=19513"},"modified":"2025-02-02T09:05:03","modified_gmt":"2025-02-02T09:05:03","slug":"ojciec-miasta-kolejarzy-upamietniony-w-140-rocznice-uruchomienia-linii-kolejowej-biegnacej-przez-skarzysko","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/um.skarzysko.pl\/?p=19513","title":{"rendered":"Ojciec Miasta Kolejarzy upami\u0119tniony w 140. rocznic\u0119 uruchomienia linii kolejowej biegn\u0105cej przez Skar\u017cysko"},"content":{"rendered":"

W sobot\u0119, 25 stycznia, uroczy\u015bcie ods\u0142oni\u0119to tablic\u0119 upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 Jana Blocha \u2013 ojca kolei przebiegaj\u0105cej przez nasze miasto. To symboliczne wydarzenie zbieg\u0142o si\u0119 z 140. rocznic\u0105 inauguracji Drogi \u017belaznej Iwangrodzko-D\u0105browskiej i zainaugurowa\u0142o obchody jubileuszu kolei w naszym regionie.<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong>Posta\u0107 Jana Blocha \u2013 budowniczego linii kolejowej przebiegaj\u0105cej przez nasze miasto \u2013 przez wiele lat pozostawa\u0142a w cieniu historii. Dzi\u0119ki inicjatywie Polskiego Towarzystwa Historycznego Oddzia\u0142 w Skar\u017cysku-Kamiennej, Jan Bloch zosta\u0142 patronem placu miejskiego przed dworcem PKP. We wsp\u00f3\u0142pracy z Urz\u0119dem Miasta na placu przed dworcem postawiono tablic\u0119 przybli\u017caj\u0105c\u0105 sylwetk\u0119 patrona.<\/p>\n

W uroczysto\u015bci ods\u0142oni\u0119cia tablicy, prowadzonej przez Marcina Medy\u0144skiego \u2013 historyka i prezesa PTH Oddzia\u0142 Skar\u017cysko-Kamienna, uczestniczyli pasjonaci lokalnej historii, osoby zwi\u0105zane z kolej\u0105, a tak\u017ce potomek Jana Blocha. Skar\u017cyski samorz\u0105d reprezentowali Prezydent Arkadiusz Bogucki oraz jego zast\u0119pca Konrad Wikarjusz.<\/p>\n

W tym roku przypada 140. rocznica Drogi \u017belaznej Iwangrodzko-D\u0105browskiej. W ramach obchod\u00f3w zaplanowano liczne wydarzenia, kt\u00f3rych wsp\u00f3\u0142organizatorami s\u0105: Polskie Towarzystwo Historyczne Oddzia\u0142 w Skar\u017cysku-Kamiennej, Fundacja Pami\u0119ci Jana Blocha oraz Fundacja Wczoraj dla Jutra. Zach\u0119camy do \u015bledzenia profili organizator\u00f3w na Facebooku, by by\u0107 na bie\u017c\u0105co z nadchodz\u0105cymi wydarzeniami.<\/p>\n

Jan Bloch to posta\u0107, kt\u00f3ra zmieni\u0142a bieg historii naszego miasta. Dzi\u0119ki jego wizji ma\u0142a wie\u015b Kamienna przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w dzisiejsze Skar\u017cysko-Kamienn\u0105 \u2013 \u201eMiasto Kolejarzy\u201d:<\/strong><\/p>\n

Jan Bloch<\/strong> urodzi\u0142 si\u0119 w 1836 r. w Radomiu, w rodzinie ubogiego rzemie\u015blnika. Szybko dorobi\u0142 si\u0119 znacznego maj\u0105tku, przede wszystkim na dostawach przy budowie kolei \u2013 by\u0142 powszechnie znany z solidno\u015bci, uczciwo\u015bci i terminowo\u015bci. Odnosi\u0142 sukcesy finansowe we wszystkich dziedzinach, jakimi si\u0119 zajmowa\u0142: bankowo\u015bci, przemy\u015ble cukrowniczym i spo\u017cywczym, le\u015bnym, rolnictwie. To jego losy pos\u0142u\u017cy\u0142y Boles\u0142awowi Prusowi do zbudowania postaci Stanis\u0142awa Wokulskiego w Lalce. Miliony jednak nie by\u0142y dla Blocha celem samym w sobie. Znane by\u0142y jego inicjatywy spo\u0142eczno-filantropijne, pierwszorz\u0119dny udzia\u0142 w utworzeniu Warszawskiego Instytutu Politechnicznego, Muzeum Przemys\u0142u i Rolnictwa w Warszawie czy hojno\u015b\u0107 dla Towarzystwa Zach\u0119ty Sztuk Pi\u0119knych. Jego prawdziw\u0105 pasj\u0105 i pos\u0142annictwem by\u0142a praca naukowa \u2013 napisa\u0142 i wyda\u0142 wiele pionierskich publikacji dotycz\u0105cych ekonomii i kolejnictwa, za\u0142o\u017cy\u0142 biuro statystyczne, staj\u0105c si\u0119 pionierem nowoczesnej statystyki na ziemiach polskich. W ostatnich dw\u00f3ch dekadach XIX w. ca\u0142kowicie zaw\u0142adn\u0119\u0142a nim idea pacyfizmu. Osi\u0105gn\u0105\u0142 w niej najwi\u0119cej, zyskuj\u0105c mi\u0119dzynarodowy rozg\u0142os. Napisa\u0142 7-tomowe dzie\u0142o Przysz\u0142a wojna pod wzgl\u0119dem technicznym, ekonomicznym i politycznym, kt\u00f3re zosta\u0142o przet\u0142umaczone na wiele j\u0119zyk\u00f3w i kt\u00f3re znali niemal wszyscy \u00f3wcze\u015bni monarchowie, przyw\u00f3dcy pa\u0144stw, dow\u00f3dcy i wojskowi wysokiego szczebla oraz \u015brodowiska opiniotw\u00f3rcze. Szacunek i uznanie, jakie przynios\u0142a mu ta praca, osobiste kontakty z g\u0142owami koronowanymi i cz\u0142onkami rz\u0105d\u00f3w, pozwoli\u0142y na wcielenie w \u017cycie najistotniejszej jego inicjatywy: wielkiej pokojowej konferencji mi\u0119dzynarodowej w Hadze w 1899 r., kt\u00f3rej owocem by\u0142y trzy konwencje haskie. Za\u0142o\u017cy\u0142 te\u017c na w\u0142asny koszt Muzeum Wojny i Pokoju w Lucernie. Jego rola inicjatora i autorytetu zosta\u0142a dostrze\u017cona, kilka organizacji i \u015brodowisk opiniotw\u00f3rczych zg\u0142osi\u0142o jego kandydatur\u0119 do pierwszej Pokojowej Nagrody Nobla za 1901 rok. Nie wszed\u0142 w\u00f3wczas do \u015bcis\u0142ego fina\u0142u, a dalsze starania przerwa\u0142a jego \u015bmier\u0107 w styczniu 1902 r.<\/em><\/p>\n

Dla przysz\u0142ych los\u00f3w naszego miasta najistotniejsza by\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 Jana Blocha jako przedsi\u0119biorcy kolejowego. Nazywany by\u0142 \u201ekr\u00f3lem kolei\u201d i mia\u0142 na swoim koncie wiele trafnych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 w tym zakresie. Jednym z nich by\u0142a kolej \u0142\u0105cz\u0105ca D\u0119blin (Iwangr\u00f3d) z D\u0105brow\u0105 oraz Koluszki z Bodzechowem. On to, tworz\u0105c w 1875 r. pierwsze plany przebiegu linii, zdecydowa\u0142, \u017ce najwa\u017cniejsza, w\u0119z\u0142owa stacja tej kolei zostanie zlokalizowana na polach i nieu\u017cytkach wsi Kamienna. Gdy w 1881 r. uzyska\u0142 wreszcie koncesj\u0119 na budow\u0119 Drogi \u017belaznej Iwangrodzko-D\u0105browskiej, w Kamiennej powsta\u0142y zbudowane w latach 1882\u20131884: parowozownia, warsztaty kolejowe, wspania\u0142y dworzec i pomniejsza infrastruktura kolejowa. Dzi\u0119ki dost\u0119pno\u015bci komunikacyjnej do Kamiennej \u015bci\u0105gn\u0119li ludzie o\u015bwieceni i przedsi\u0119biorczy \u2013 rodziny Witwickich, Palis\u00f3w, Sosnowskich, Zaleskich, Lubczy\u0144skich i wielu innych. Utworzyli oni kilka wielkich i dziesi\u0105tki ma\u0142ych zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych. Dzi\u0119ki kolei wzros\u0142o zatrudnienie, a co za tym idzie, tak\u017ce liczba mieszka\u0144c\u00f3w. Aby zapewni\u0107 im dach nad g\u0142ow\u0105, zbudowano wiele kamienic, dzi\u0119ki kt\u00f3rym wie\u015b nabra\u0142a wygl\u0105du miasta. W 1905 r. Kamienna zosta\u0142a siedzib\u0105 gminy, za\u015b w 1910 r. przemianowano j\u0105 na osad\u0119. Utworzono szko\u0142y elementarne, a w 1915 r. gimnazjum koedukacyjne, kt\u00f3re posiada\u0142o doskonale wykszta\u0142con\u0105 kadr\u0119 pedagogiczn\u0105 z Mart\u0105 i Andrzejem Ba\u0142truszajtisami na czele. Dzi\u0119ki decyzji Jana Blocha obecne Skar\u017cysko-Kamienna mia\u0142o atuty komunikacyjne, kt\u00f3re pozwoli\u0142y na zlokalizowanie tu na pocz\u0105tku lat dwudziestych XX w. Fabryki Amunicji \u2013 kolejnego zak\u0142adu, kt\u00f3ry \u015bci\u0105gn\u0105\u0142 rzesze inteligencji i robotnik\u00f3w. Zbieg\u0142o si\u0119 to z przyznaniem od dawna nale\u017cnych praw miejskich. Dalszy rozw\u00f3j miasta te\u017c opiera\u0142 si\u0119 w znacznej mierze na kolei \u2013 nie bez kozery Skar\u017cysko-Kamienn\u0105 nazywamy \u201emiastem kolejarzy\u201d.<\/em><\/p>\n

Opr. Marcin Medy\u0144ski<\/em><\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n
\"image_pdf\"<\/a>\"image_print\"<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W sobot\u0119, 25 stycznia, uroczy\u015bcie ods\u0142oni\u0119to tablic\u0119 upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 Jana Blocha \u2013 ojca kolei przebiegaj\u0105cej przez nasze miasto. To…\n","protected":false},"author":3,"featured_media":19527,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-19513","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-aktualnosci","cs-entry","cs-video-wrap"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/um.skarzysko.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19513","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/um.skarzysko.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/um.skarzysko.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/um.skarzysko.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/um.skarzysko.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19513"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/um.skarzysko.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19513\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19531,"href":"https:\/\/um.skarzysko.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19513\/revisions\/19531"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/um.skarzysko.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19527"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/um.skarzysko.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19513"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/um.skarzysko.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19513"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/um.skarzysko.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19513"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}